30 listopada 2025 r. zmarł prof. dr hab. Feliks Pluta, wybitny językoznawca związany z naszą uczelnią – najpierw z Wyższą Szkołą Pedagogiczną w Opolu, a później z Uniwersytetem Opolskim.
Prof. dr hab. Feliks Pluta urodził się w Ostrowcach w województwie kieleckim 27 listopada 1928 roku. Studiował filologię polską na Uniwersytecie Wrocławskim (1949–1952 – I stopień) i Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (1952–1954 – II stopień). Pracę magisterską z zakresu językoznawstwa napisał pod kierunkiem swojego nauczyciela i mistrza profesora Władysława Kuraszkiewicza. Po ukończeniu studiów przeniósł się do Opola i od 1954 roku pracował w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Opolu jako asystent w Katedrze Języka Polskiego, gdzie w 1961 roku obronił pracę doktorską pod kierunkiem profesora Stanisława Rosponda, uzyskując stopień doktora nauk humanistycznych w zakresie językoznawstwa polonistycznego. W kolejnych latach uzyskał stopień doktora habilitowanego (1973 we Wrocławiu) oraz tytuły profesora nadzwyczajnego (1976) i zwyczajnego (1991). Współpracował także przez kilka lat z Wyższą Szkołą Pedagogiczną, a następnie Akademią im. Jana Długosza w Częstochowie.
Jeden z najlepszych okresów działalności Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Opolu przypada na te lata, kiedy funkcję dziekana pełnił prof. Feliks Pluta. To za jego kadencji Wydział Filologiczno-Historyczny w 1973 roku uzyskał uprawnienia do nadawania stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie historii, a w 1986 roku – w dziedzinie językoznawstwa i literaturoznawstwa. To dzięki niemu został spełniony istotny warunek w sprawie powołania Uniwersytetu w Opolu. W Wyższej Szkole Pedagogicznej w Opolu i na Uniwersytecie Opolskim wypromował 450 magistrów, a w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Częstochowie – 202 magistrów. Pod jego kierunkiem jako promotora kilkunastu pracowników naukowych uzyskało stopień doktora.
Naukowe osiągnięcia studentów i współpracowników niezmiernie cieszyły Profesora. W czasie spotkań zawodowych i prywatnych wielokrotnie wspominał swoich najwybitniejszych uczniów motywowanych do ciężkiej pracy naukowej, która nie tylko miała im pomóc w karierze naukowej, ale również pośrednio miała służyć ośrodkowi akademickiemu, któremu poświęcił 19 lat pracy administracyjnej jako dziekan Wydziału Filologiczno-Historycznego WSP.
Dorobek naukowy Profesora w dziedzinie historii języka polskiego, dialektologii i onomastyki obejmuje ponad dwieście prac, m.in. monografie: Dialekt głogówecki (cz. 1: Fonetyka, 1963; cz. 2: Słowotwórstwo, fleksja, teksty gwarowe, 1964); Słownictwo Dzierżysławic w powiecie prudnickim (1975), Język polski w okresie drugiej wojny światowej. Studium słowotwórczo-semantyczne (1975), Język Rafała Urbana (1992), Studia językoznawcze. Historia języka, dialektologia, onomastyka (2001), Michał Przywara, Narzecza śląskie (opracowanie wspólnie Bogusławem Wyderką, 1987) i inne. Wspólnie z profesorem Andrzejem Zakrzewskim z Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie wydał z rękopisu i wstępem opatrzył utwór pt. Królowa Polska na Jasnogórze w Częstochowie. Nabożeństwo na wszystkie dnie roku na cześć Maryi Panny (Studia Claromontana, Częstochowa 1994, ss. 5–445). Wiele publikacji poświęcił dialektowi śląskiemu oraz śląskim gwarom, potwierdzając, że gwara śląska jest odmianą języka polskiego.
Profesor Feliks Pluta był członkiem: Komisji Dialektologicznej Komitetu Językoznawstwa PAN, Polskiego Towarzystwa Językoznawczego, Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego, Polskiego Towarzystwa Filologicznego, był prezesem Opolskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk i opolskiego oddziału Towarzystwa Miłośników Języka Polskiego. Uhonorowany m.in. Srebrnym Krzyżem Zasługi, Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Medalem Komisji Edukacji Narodowej, Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski oraz innymi odznaczeniami naukowymi i państwowymi.
Prof. dr hab. Feliks Pluta był wspaniałym nauczycielem i naukowcem. Zawsze uśmiechnięty, życzliwy, pomagający i motywujący do wytężonej pracy. Otwarty na nowinki ze świata nauki był wzorem profesjonalizmu i pasji. Był człowiekiem prawym, pracowitym, troszczącym się o rozwój naukowy młodszych kolegów i dbający o etos życia akademickiego.
Cześć Pana pamięci, Panie Profesorze!